okeyde rakip okuma
Rakibin elini göremezsin ama attığı ve almadığı taşlar, yandan aldığı taş ve açıp açmadığı onun hakkında güvenilir ipuçları verir. Bu yazı, hangi çıkarımların sağlam, hangilerinin yalnızca tahmin olduğunu örneklerle gösterir ve yanlış okumaya karşı uyarır.
Elinde olan bilgiler
Okeyde bilgi üç kaynaktan gelir: açık atılan taşlar, masaya açılan seri ve perler ve oyuncuların davranışı (yandan aldı mı, açtı mı, çabuk mu attı). Her taştan yalnızca iki tane olduğu için bu bilgi çoğu zaman kesindir: bir taşın iki kopyası da görüldüyse, o taşı bekleyen kimse için artık yoktur.
Oyunmatik’te her oyuncunun kendi atma yığını ayrı görünür; yandan alabileceğin taş önceki oyuncunun yığınındaki üst taştır. Sıra saat yönünün tersine ilerler; yani senin attığın taşı senden sonra oynayan oyuncu alabilir. Bu bilgi okumanın merkezindedir: attığın her taş, sonrakine bir şey söyler.
Sağlam çıkarımlar
- İki kopyası da görülen taş ölüdür. Kırmızı 7’nin ikisi de atılmışsa Kırmızı 6-7-8 bekleyen kimse için artık yok. Bunu bilmek, elindeki Kırmızı 6 ve 8’i bırakmanı sağlar.
- 101 okeyde açmamış oyuncu yandan taşı alıyorsa o tur açıyor demektir. Açmamış oyuncu yandan aldığı taşla elini açmak zorundadır. Kural bunu zorlar: bunu gördüğünde o oyuncunun elinin en az 101 puan olduğunu biliyorsun.
- Açan oyuncunun masaya koyduğu perler elini ele verir. Hangi renklerde ve hangi sayılarda yüklendiğini görürsün.
- İşlenen taşlar, işleyenin elinin küçüldüğünü gösterir. Açmış bir oyuncu her tur taş işliyorsa elini hızla bitiriyordur.
- Çift açan oyuncu yandan taş almaz. Yalnızca yığından çeker. Bir oyuncu çift açtıysa onun atacağı taşları yandan almaya hazırlanmaya değmez; ama o oyuncunun yandan alamayacağını bilmek, ona karşı güvenli taş atmanı kolaylaştırır.
Zayıf çıkarımlar (dikkat)
- “Bu rengi atıyor, öyleyse toplamıyor.” Çoğu zaman doğrudur, ama bir oyuncu başka rengi bekleyen ikilisini korumak için bile bir rengi atabilir. Tek bir atış yeterli değildir; en az iki-üç atışın aynı yöne işaret etmesini bekle.
- “Aldı, öyleyse seri kuruyor.” Yandan alma, klasik okeyde bir seri ya da per tamamladığını gösterebilir; ama bir yarım grubu ilerletmek de olabilir. Aldığı taşın çevresindeki taşları (komşu sayılar, aynı sayı) dikkatle tut.
- “Hemen attı, öyleyse işe yaramaz taştı.” Hız bir bilgi değildir; çevrimiçi oyunda bazı oyuncular tüm turları çabuk oynar.
Çalışılmış örnek: 101 okey, dört oyuncu
Sen D’sin. Sıra A → B → C → D yönünde ilerliyor: senden önce C oynar, senden sonra A. Yandan alabileceğin taş, C’nin yığınının üstündeki taştır; attığın taşı ise A alabilir. Yığınlar:
| Oyuncu | Attığı taşlar (eskiden yeniye) |
|---|---|
| A | Siyah 2, Mavi 12, Kırmızı 1 |
| B | Sarı 13, Siyah 2, Mavi 5 |
| C | Kırmızı 9, Kırmızı 10, Siyah 7 |
- Siyah 2 iki kez atıldı (A ve B). Her taştan iki tane olduğu için Siyah 2’nin ikisi de ortaya çıkmış, oyunda başka Siyah 2 kalmamıştır. Elinde Siyah 3 ve 4 varsa 2’yi beklemeyi bırak; seri için yalnızca Siyah 5 kalır.
- C art arda Kırmızı 9 ve 10 attı. Bu, C’nin Kırmızı ortası peşinde olmadığını düşündürür; ama zayıf bir bilgidir, çünkü ikinci kopyalar hâlâ oyunda olabilir. Kırmızı 9-10’u bekleyen bir elin varsa bu tek atışla vazgeçme; bir atış daha bekle.
- Yandan alma kararı: C’nin yığınının üstünde Siyah 7 var. Elinde Siyah 6 ve 8 ya da aynı renk bir yarım grup yoksa yandan alma; yığından çek. 101 okeyde eli açmamışsan, aldığın taşla açabiliyor olman gerekir.
- Güvenli atış: Elinde Mavi 13 varsa, A’nın Mavi 12’yi attığını gör: A, Mavi 11-12-13 peşinde olmayabilir. Bu da zayıf bir çıkarımdır ama Mavi 13’ü atmak için makul bir nedendir.
Bu örnek, okumanın küçük bir iş olduğunu gösterir: kesin bilgiyi (iki kez atılan Siyah 2) önce kullan, zayıf bilgiyi (C’nin renk tercihi) ikinci planda tut.
Güvenli taş atmak
Attığın taşı senden sonra oynayan oyuncu alabilir. Güvenli taş, onun seriyi ya da peri tamamlamayacağı taştır.
- Senden sonra oynayan oyuncunun daha önce attığı taşın aynısını at: bu taşı istemediğini zaten göstermiştir.
- Senden sonra oynayan oyuncunun bir rengi art arda attığını gördüysen o rengin ortadaki sayılarını atmak görece güvenlidir.
- İki kopyası da görülmüş taşın komşusunu atmak serisini zorlaştırdığı için güvenlidir.
- Bir rakip açtıysa ve elinde birkaç taş kaldıysa, her atışın pahalıdır: mümkünse ona verilmeyecek, açık perlerine işlenemeyecek taşı at (işleme kuralları).
Taş sayarak okey ve joker takibi
Okey yüzlü iki gerçek joker vardır. Bunların ikisi de masada görüldüyse oyunda başka joker kalmamıştır; bu bilgi, rakibin “okey bekliyor” olma ihtimalini ortadan kaldırır. Sahte okey ise okey yüzlü normal taştır ve jokerlik değil, yüz sayısı sayılır. Farkı hatırlamak için sahte okey ve okey farkı yazısını oku.
101 okeyde yığın yalnızca 20 taşla başlar. Yığın azaldıkça el berabere bitme riski artar; bu noktada açmamış oyuncular 202 yazacağı için açma kararını öne alır. Bu baskıyı gördüğünde rakibin açmaya çalıştığını varsay.
Özet kural
- Kesin bilgiyi önce kullan: iki kopyası da atılan taş ölüdür.
- Davranışa tek atıştan hüküm verme; örüntü ara.
- Her atışın senden sonra oynayana bilgi verdiğini unutma.
- Açan rakibe karşı daha çekingen at.
Daha genel stratejiler için 101 okey taktikleri ve okey taktikleri rehberlerine bak; kuralları gözden geçirmek için Okey kuralları sayfasındasın.
Yığın sayacı: oyun ne kadar sürecek?
101 okeyde dağıtımdan sonra yığında 20 taş kalır. Her tur bir taş çekilir (yandan alınan turlar hariç), yani yığın yaklaşık beş turda tükenir. Yandan alma bu süreyi biraz uzatır. Yığın azaldıkça el kazananı olmadan bitme ihtimali yükselir ve açmamış oyuncular için 202 ceza yaklaşır; yığın 8-10 taşa indiğinde hâlâ açmamış rakipler çoğunlukla açmayı zorlar. Bu yüzden son turlarda rakibin attığı taşlardan çok, açıp açmadığına bak.
Sık sorulan sorular
Rakibin elini görmeden okumak mümkün mü?
Kısmen. Kesin bilgi azdır (iki kez atılan taş, yandan alıp açan oyuncu); gerisi olasılıktır. Amaç elini bilmek değil, riskini hesaplamaktır.
İlk turlarda okumak anlamlı mı?
Az. İlk turlarda herkes bağlantısız taşlarını atar; asıl bilgi orta turlarda, oyuncular yarım gruplarından taş atmaya başladığında gelir.
Okumada en sık yapılan hata nedir?
Tek bir atıştan hüküm vermek. Aynı yöne işaret eden iki ya da üç atış beklemek, yanlış okumayı büyük ölçüde azaltır.