okey nasıl hesaplanır
Okey taşını bulmak için göstergeye bak: okey, göstergeyle aynı renkte ve bir büyük sayılı taştır; gösterge 13 ise okey aynı renkte 1 olur. Okeyin her iki kopyası da joker olur. Bu yazıda hesabı, özel durumları ve oyun planına etkisini örneklerle görürsün.
Hesap: göstergeye bir ekle
Dağıtım bittikten sonra destenin son taşı açılır; bu taşa gösterge denir. Okey, gösterge taşının rengini koruyup sayısına bir ekleyerek bulunur. Gösterge 13 ise sayı başa döner ve okey 1 olur.
| Gösterge | Okey | Not |
|---|---|---|
| Sarı 7 | Sarı 8 | Her renkte aynı mantık |
| Kırmızı 1 | Kırmızı 2 | 1’in üstü 2 |
| Mavi 12 | Mavi 13 | 13 okey olabilir |
| Siyah 13 | Siyah 1 | Sayı başa döner |
| Mavi 13 | Mavi 1 | Renk aynı kalır |
Hesap yalnızca renk içinde yapılır: Sarı 7 göstergesinde Kırmızı 8 ya da Mavi 8 okey değildir, yalnızca Sarı 8 okeydir. Göstergeyi bir kez doğru hesaplayınca oyun boyunca değişmez.
Kaç taş joker olur?
Okey yüzlü iki taş vardır ve ikisi de jokerdir. Örneğin okey Sarı 8 ise destedeki iki Sarı 8 jokerdir. Sahte okey ise bu yüze bürünen iki ek taştır; onlar joker değil, birer normal Sarı 8’dir. Sonuçta oyunda “Sarı 8” yüzünü taşıyan dört taş vardır: iki gerçek okey (joker) ve iki sahte okey (normal taş). Farkı anlamak için sahte okey ve okey farkı yazısına bak.
Gösterge taşı ise oyundan çıkmıştır: açık bırakılan o taşı kimse kullanamaz. Aynı yüzden ikinci bir kopyası destede bulunabilir. Gösterge Sarı 7 ise oyunda yalnızca bir Sarı 7 kalmıştır.
Gösterge hesabının oyun planına etkisi
1. Göstergenin rengindeki taşlar
Gösterge Sarı 7 ise Sarı 7’nin yalnızca bir kopyası oyundadır. Elinde Sarı 6 ve Sarı 8 gibi bir seriyi Sarı 7’yle tamamlamayı umuyorsan, o taşın tek kopyası olduğunu hesaba kat. Okey Sarı 8’dir; iki gerçek Sarı 8 de jokerdir. Yani Sarı 8’i seri taşı olarak arıyorsan, “doğal” Sarı 8 yoktur: bu yüzü taşıyan tek normal taşlar sahte okeylerdir.
2. Okey yüzünü taşıyan taşları atmak
Sarı 8 yüzlü bir taş gördüğünde gerçek okey mi, sahte okey mi olduğuna bak. Oyunmatik’te okey altın parıltılı çerçeve ve yıldız işaretiyle seçilir; sahte okeyin üzerine geldiğinde “joker değildir” ipucu çıkar. Gerçek okey bir jokerdir; ortaya atılması çok ağır bir hatadır. 101 okeyde elde kalan veya (bitiş dışında) atılan okey 101 puanla cezalandırılır. Sahte okey ise normal bir taştır; atılması sakıncalı değildir ve çoğu zaman elde fazlalıktır.
3. Okeyin komşuları
Okey Sarı 8 iken oyundaki jokerlerin sayısı sabittir: iki tane. Masada iki Sarı 8 yüzlü gerçek taş görülmüşse (örneğin bir oyuncunun açtığı perlerde), oyunda başka joker kalmadığını biliyorsun; bundan sonra rakibin “okeyi var” diye çekinmene gerek yok.
Çalışılmış örnek: gösterge Mavi 13
- Açılan gösterge Mavi 13. Sayıya bir ekleyince 14 olur ama sayı yok; sayı başa döner: okey Mavi 1.
- Her iki Mavi 1 de joker oldu. Elinde Mavi 1 varsa bu bir seri taşı olarak 1-2-3 ucuna dayanmak yerine bir jokerdir: her taşın yerine geçebilir.
- Sahte okeyler Mavi 1’e dönüştü, yani birer normal Mavi 1’dir; bir seri başında (Mavi 1-2-3) ya da yedek per taşı olarak kullanılırlar, ama jokerlik özelliğine sahip değildir.
- Elinde Mavi 2-3 ve Mavi 1 yüzlü bir taş var. Bu taş gerçek okeyse seriyi (Mavi 1-2-3 ya da Mavi 2-3-4) tamamlayan ve başka bir yere de gidebilen jokerdir; sahte okeyse yalnızca Mavi 1’dir ve seri sadece Mavi 1-2-3 olabilir.
Burada fark küçük görünür, ama 101 okeyde elde kalan bir okey 101 puan, aynı yüzdeki sahte okey ise yalnızca sayısı kadar (burada 1 puan) yazılır. Ceza puanı için tam hesap 101 okey puan hesabı yazısında.
Klasik okey ve 101 okeyde gösterge
İki oyunda da gösterge aynı şekilde belirlenir. Fark, taşların dağıtımındadır: klasik okeyde başlayan oyuncu 15, diğerleri 14 taş alır; 101 okeyde başlayan 22, diğerleri 21 taş alır. Göstergenin kendisi iki oyunda da dağıtımdan önce desteden ayrılır ve oyuna girmez; dağıtımdan artan taşlar yığını oluşturur. Oyunun akışı için okey nedir yazısına, temel kurallar için Okey kuralları sayfasına bakabilirsin.
Sık yapılan hatalar
- Göstergeyi okey sanmak. Gösterge, okeyin kendisi değil, bir eksiğidir. Gösterge Sarı 7 iken Sarı 7 normal taştır.
- Okeyi renk atlayarak hesaplamak. Okey her zaman göstergeyle aynı renktedir.
- 13’ten sonra “14” demek. Gösterge 13 ise okey 1’dir.
- Sahte okeyi joker saymak. Sahte okey hiçbir taşın yerine geçemez; yalnızca okeyin yüzünü taşır.
- Gösterge taşını oyundaki bir seride kullanmaya çalışmak. Gösterge masadan çekilmiştir.
Hızlı kontrol listesi
- Gösterge: renk ve sayıya bak.
- Okey: aynı renk, sayı + 1 (13 ise 1).
- Elinde okey yüzlü taş varsa: gerçek okey mi, sahte okey mi?
- Gerçek okey: joker. Sahte okey: normal taş.
Kendini dene: beş gösterge, beş okey
| Gösterge | Okey |
|---|---|
| Kırmızı 9 | Kırmızı 10 |
| Sarı 1 | Sarı 2 |
| Siyah 12 | Siyah 13 |
| Kırmızı 13 | Kırmızı 1 |
| Mavi 6 | Mavi 7 |
Cevapları kapatıp önce kendin hesapla. Hepsi aynı kuralın sonucudur: aynı renk, sayı + 1, 13’ten sonra 1.
101 okeyde okeyin puan değeri
101 okeyde okey iki ayrı hesapta farklı davranır. Açarken masaya koyduğun perde joker yerine geçtiği taşın sayısı kadar puan yazar: okey Kırmızı 5’in yerindeyse 5 sayılır. Elinde kaldığında ise sayısı ne olursa olsun 101 ceza demektir. Bu ikilik yüzünden okeyi çoğu zaman masaya indirmek, elde tutmaktan çok daha ucuzdur. Ceza hesabı 101 okey puan hesabı yazısında tam örneklerle var.
Sık sorulan sorular
Gösterge 13 olursa okey kaç olur?
Aynı renkte 1. Örneğin gösterge Siyah 13 ise okey Siyah 1’dir.
Gösterge sahte okey olabilir mi?
Hayır. Sahte okey gösterge olarak açılmaz; oyun bu durumda başka bir taşı gösterge yapar.
Okey taşı değişir mi?
Hayır. Okey, el başında bir kez belirlenir ve el boyunca sabit kalır. Yeni elde yeni gösterge açılır.
Okey yüzlü iki taşın ikisi de joker mi?
Evet. Okey yüzünü taşıyan iki gerçek taş jokerdir; sahte okeyler ise bu yüze bürünen, ama joker olmayan taşlardır.