batak nasıl oynanır
Batak, dört kişiyle 52 kartlık deste üzerinde oynanan, her oyuncunun kaç el alacağını kendi ellerine bakarak tahmin ettiği bir el (hile) oyunudur. Bu yazıda Oyunmatik’teki tekli batakı baştan sona, bir el boyunca 13 hamlenin hepsini göstererek anlatıyoruz; kuralların kısa özeti için <a href="/batak-kurallari/">Batak kuralları</a> sayfasına da bakabilirsin.
Dağıtım ve kart sıralaması
Deste 52 karttır, joker yoktur. Kartlar yüksekten alçağa A (as), K (papaz), Q (kız), J (vale), 10, 9, 8, 7, 6, 5, 4, 3, 2 diye sıralanır. Dağıtıcı herkese 13’er kart verir; dağıtıcı her elde saat yönünde bir sonraki oyuncuya geçer. Bir “el” (hile), dört oyuncunun birer kart attığı turdur; 13 kartın hepsi bitince 13 el oynanmış olur.
Oyunun amacı iki parçalıdır: ihaleyi alan oyuncu söz verdiği kadar el almaya çalışır, diğer üçü hem ona engel olur hem de kendi ellerini toplar.
1. İhale: tek turda, herkes bir kez konuşur
İhale, dağıtıcının solundaki oyuncudan başlar ve saat yönünde ilerler; dağıtıcı en son konuşur. Herkes tek bir kez söz alır: ya pas der ya da o ana kadarki en yüksek ihaleden büyük bir sayı söyler. Tekli oyunda en düşük ihale 5, en yüksek 13’tür. En yüksek sayıyı söyleyen ihaleyi alır; yani “ben bu kozla en az bu kadar el alacağım” demiş olur. Herkes pas geçerse dağıtıcı pas diyemez ve alt sınırla (tekli 5) ihaleyi alır. Ayrıntılı hesap yöntemi için batak ihale nasıl verilir yazısına, koz tercihi için koz seçimi rehberine bakabilirsin.
2. Koz seçimi ve ilk el
İhaleyi alan oyuncu (“ihale sahibi”) kendi eline bakarak koz rengini seçer ve ilk eli o açar. Koz, diğer renklerin üstünde sayılan renktir: bir elde koz atılmışsa ve açılan renk koz değilse, atılan en yüksek koz eli alır.
3. Kart oynama kuralları
- Renge uymak zorunludur. Açılan renkten kartın varsa onu atarsın.
- Yükseltmek zorunludur. Açılan renkten kartın varsa ve masadaki en yüksek kartı geçebiliyorsan, geçen bir kart atmak zorundasın. Geçemiyorsan o renkten istediğin kartı atarsın. Bu kural ortağının aldığı ele de uygulanır (eşli oyunda).
- Rengin yoksa koz atmak zorundasın. Masada daha önce koz atılmışsa, atabiliyorsan onu geçen bir koz atarsın; geçemiyorsan istediğin kozu atarsın.
- Rengin de kozun da yoksa istediğin kartı atarsın.
- Kozla açılış: koz “kırılana” kadar, yani biri koz atana kadar, kozla el açılamaz. Elinde yalnızca koz kalmışsa istisnadır.
- Kozla kesilmiş elde açılan rengi atarken üstüne çıkamazsın; o rengin herhangi bir kartını atarsın.
Bir elin kazananı: koz atılmışsa en yüksek koz, atılmamışsa açılan renkteki en yüksek kart. Kazanan bir sonraki eli açar.
Çalışılmış örnek: 13 elin hepsi
Dört oyuncu saat yönünde Ayşe, Burak, Cem, Derya. Derya dağıtıcı, ihale Ayşe’den başlıyor. Eller şöyle:
| Oyuncu | ♠ | ♥ | ♦ | ♣ |
|---|---|---|---|---|
| Ayşe | A K Q 9 6 3 | A 7 | K 8 5 | 9 4 |
| Burak | J 8 4 | K 9 5 | A J 6 2 | K 8 2 |
| Cem | 10 7 5 | Q 10 8 4 2 | 9 7 | A 10 5 |
| Derya | 2 | J 6 3 | Q 10 4 3 | Q J 7 6 3 |
Ayşe’nin elinde altı maça ve en üstte A K Q var. Burak, Cem ve Derya’nın elleri zayıf; üçü de pas der. Ayşe 6 der ve ihaleyi alır, koz olarak maçayı seçer. Derya dağıtıcı olarak son konuşur ama pas geçer, çünkü zaten bir ihale söylenmiştir.
Ayşe ilk eli açar ve koz henüz kırılmadığı için maçayla açamaz; yan renklerden birini oynamak zorundadır. Eller şöyle gelişir (ilk yazılan kart açılıştır):
| El | Oynanan kartlar | Kazanan |
|---|---|---|
| 1 | Ayşe ♥A, Burak ♥5, Cem ♥2, Derya ♥3 | Ayşe |
| 2 | Ayşe ♦K, Burak ♦A, Cem ♦7, Derya ♦3 | Burak |
| 3 | Burak ♦2, Cem ♦9, Derya ♦10, Ayşe ♦5 | Derya |
| 4 | Derya ♣3, Ayşe ♣4, Burak ♣8, Cem ♣10 | Cem |
| 5 | Cem ♥4, Derya ♥6, Ayşe ♥7, Burak ♥9 | Burak |
| 6 | Burak ♣2, Cem ♣5, Derya ♣6, Ayşe ♣9 | Ayşe |
| 7 | Ayşe ♦8, Burak ♦J, Cem ♠5, Derya ♦4 | Cem |
| 8 | Cem ♠7, Derya ♠2, Ayşe ♠9, Burak ♠J | Burak |
| 9 | Burak ♠4, Cem ♠10, Derya ♣7, Ayşe ♠Q | Ayşe |
| 10 | Ayşe ♠A, Burak ♠8, Cem ♥8, Derya ♥J | Ayşe |
| 11 | Ayşe ♠K, Burak ♦6, Cem ♥10, Derya ♣J | Ayşe |
| 12 | Ayşe ♠6, Burak ♥K, Cem ♥Q, Derya ♦Q | Ayşe |
| 13 | Ayşe ♠3, Burak ♣K, Cem ♣A, Derya ♣Q | Ayşe |
Bu elde olanlar
- 1. el: Ayşe yan renk asıyla açar. Kimse kesemez, çünkü herkesin kupası var.
- 2. el: Ayşe karo papazını oynar; Burak karo asıyla alır. Papaz hiç garanti el değildir, ihale hesabında bunu hesaba katmak gerekir.
- 4. el: Derya sinek 3 ile açar. Yükseltme zorunluluğu herkes için işler: Ayşe’nin elinde 4 ve 9 var, ikisi de 3’ü geçtiği için en küçüğünü (4) seçer. Burak’ın 8 ve K’si 4’ü geçer, 8’i atar. Cem’in 10’u ve A’sı 8’i geçer, 10’u atar ve eli alır.
- 7. el: ilk kesme. Ayşe karo 8 açar. Burak karo vale ile geçmek zorundadır (karoda elinde J ve 6 var, 8’i yalnızca vale geçer). Cem’in karosu bitmiştir, elinde koz olduğu için koz atmak zorundadır ve maça 5 ile keser. Böylece koz kırılmış olur.
- 8. el: Cem kozla açar. Ayşe maça 7’yi geçmek zorundadır: elinde 9, Q, K, A var; en küçüğü olan 9’u atar. Burak’ın vale ile geçmesi zorunludur ve eli alır.
- 9-13. eller: Koz kırıldığı için Ayşe artık kozla açabilir. Kalan maçaları çekip bütün eli toplar.
Puan
Ayşe 7 el aldı (1, 6, 9, 10, 11, 12, 13), söz verdiği 6’yı tutturdu: 10 × 6 + (7 − 6) = +61. Diğerleri aldıkları el kadar puan yazar: Burak 3 (2, 5, 8), Cem 2 (4, 7), Derya 1 (3) olduğundan +3, +2, +1. El toplamı 7 + 3 + 2 + 1 = 13’tür. Puan hesabının ayrıntısı ve eşli oyun için batak puan hesabı yazısına bak.
Birkaç ipucu
- Elinde kaç koz olduğunu ve masada hangi kozların çıktığını saymak, batakta kazanma ihtimalini en çok artıran alışkanlıktır; bunu savunma ve kart sayma yazısında ele aldık.
- Rakibi daha ihaledeyken okumak için ihale rehberini oku.
- Kural ve terim karışıklığı yaşarsan batak terimleri sözlüğüne göz at.
- Denemek istersen Batak oyna sayfasından yapay zekâya karşı tek tuşla başlayabilirsin; ihale hesabını önceden denemek için batak ihale hesaplayıcıyı kullanabilirsin.
Sık sorulan sorular
Batakta kaç kişi oynanır?
Dört kişi. Tekli oyunda herkes kendi hesabına oynar; eşli oyunda karşılıklı oturanlar takım olur ve eller takım olarak toplanır.
İhale ne zaman biter?
Oyunmatik’te tek turdur: dağıtıcının solundan başlayarak herkes bir kez konuşur ve dağıtıcı son söz alır. Yeni bir tur yoktur.
Koz kırılmadan neden maçayla açamıyorum?
Kural böyledir: koz, biri koz atana kadar açılış kartı olarak kullanılamaz. Elinde yalnız koz kalmışsa serbestsin. Bu yüzden ihale sahibi bazen yan renk oynayarak kozu rakiplere kırdırmak zorunda kalır.
Daha yüksek kartım varken neden küçük atamıyorum?
Batakta yükseltme zorunluluğu vardır: açılan renkte elini geçebiliyorsan geçmek zorundasın. Bu kuralı bilmek, hangi kartı ne zaman açacağını planlarken önemlidir.